Arriaga y Balzola, Juan Crisóstomo de. 1806. I. 27, Bilbao (Bizkaia) – 1826. I. 16, Paris (Frantzia), Musikaria.

Bilbon jaio zen 1806eko urtarrilaren 27an, Somera 12 kalean, eta bertan, ekitaldia gogoratzen duen plaka bat ikus daiteke. Gurasoak Juan Simon de Arriaga eta Urlézaga (Rigoitia 1766-Bilbao 1836) eta María Rosa de Balzola eta Garamendi (Gernika 1767-Bilbao 1818) izan ziren. Neba-arrebak Simon Joaquin (1790-1850), Ramón Prudencio (1792-1853), Felipa Vinicio (1794-1847) eta Luisa Florencia (1797-1829) izan ziren. Arriaga Baserrikoek, Rigoitian, Gernikatik hurbil dagoen herrixkan, baserri horren leku-izena jasotzen zuten (arri = harria, aga = artikulu lokatibo singularra, non arri-aga = pedregala). Juan Simon eta bere familia 1804an Bilbora joan ziren bizitzera, 11.000 biztanle inguruko hiri txiki bat zela. Ivan Chouklin (1879-1958) margolari errusiarraren miniaturak, hogeigarren mendearen hasieran egina, bere irudiaren erretratua emanten digu.

Bere aita Juan Simón organo-jotzailea izan zen, eta bere anaia Ramon Prudenciok biolina eta gitarra jotzen zuen. Fausto Sanzen ikaslea izan zen, Santiago Elizako tenore eta biolinista izan zena, eta Somera kalean Arriaga familiaren eraikin berdinean txapitula batean bizi zena. Jose Sobejano Cintruenigokoa (Nafarroa), Santiago Elizako organo-jotzaile gisa bizi zen 1815etik 1820. urtera arte Leonera joan zenean, eta, musikari gaztearen formazioari buruz Juan Simonekin izan zuen epistolar harremana zela eta, bere irakasle izan zen. Juan Crisóstomok piano jotzeari arreta handiagoa emateko aholkua dela eta, Romanza eta Hiru Estudioen sorrera izan liteke.

Juan Crisóstomoren bizitza laburreko berri eskasak izanda, bere obra berak ematen digu gidari onena. Lehenik eta behin, berak egindako marrazki zoragarri batean (1817ko azaroaren 20an), kontzertu bat egiten ari dira areto handi batean eta bertan, besteak beste, Juan Crisóstomok biolina jotzen du eta bere anaia Ramón Prudenciok gitarra jotzen du. Marrazkiaren erdian agertzen den tekla instrumentuaren interpretea Luisa de Torres eta Urquijo da, hamabost urteko neska bat. Juan Crisóstomok bere lehen musika-obra, Nada y mucho izeneko biolin-hirukotea, urte berean datatua, neska horri dedikatzen dio. Kontzertura bertaratutakoak aretoko hormetan eserita daude, gizonengandik banandutako emakumeak.

1818ko Opus 1eko sinfonia, Arriaga Batzorde II.ak argitaratu zuen 1928an, Jose de Arriaga eta Ygartuak (1872-1957) egindako moldaketa bederatzi instrumentuko multzo batentzat. Hurrengo urtean, 1819an, musika intzidentaleko zenbait obra daude katalogatuta, eta agian, gertaera politikoak direla eta konposatu zituen aitak eskatuta. Bandarako Martxa militarra da, eta bi Himno abertzale. 1819. eta 1820. urteetan, Juan Crisóstomo Luciano Francisco Comellaren libreto baten gainean aritu zen, los Esclavos Felices tituluduna, eta berak Opera erdiserioa azpititulua jarri zuen eta bi ekitalditan eta bost koadrotan antolatu zuen. Guregana, libretoaren hogeita hamar zenbaki baino gehiagotik, Marcha mora, Elvira Cavatina eta Alfontso eta Elviraren bikotea iritsi dira. 1821eko maiatzaren 14ko Liberal Guipuzcoanon, aurreko eguneko Penintsulako notari buruzko iruzkina egin zen Juan Crisóstomoren 'Cuartetos', 'Oberturas' eta 'opera erdiserioa' konposatu zituela. Operaren musika kalitatea txalotzen da eta Manuel Garciaren (1775 – 1832) iritzia aipatzen da, Parisen bizi den sevillar abeslari ospetsua, 1820an Juan Simoni idatzi zion gutunean. Geroago, Juan Crisóstomok, tenore eta orkestrarako aria konposatu zuen, Aria de Beltran. Ariaren izaeragatik Garcíaren iradokizuna, hau da, Parisko antzokietan interpretatzeko momentu bufoak eranstea, bete zuen.  Operaren partituraren azken aipamena, gaur egun galduta dagoena, Fétisek eman zuen irakurtzerakoan: "Où se trouvaient des idées charmantes et toutes original".

1820an, opus 17 laukote bat datatuta dago, eta bere autografoa, gorago aipatutako Martxa militarrarekin batera, José de Arriagak Madrilgo Real Antzokiko Liburutegian eman zuen 1925ean, eta gaur egun Almagroko Antzerki Museoan (Ciudad Real) gordetzen dira. Jacopone da Todiren  Stabat Mater Dolorosa sekuentziari buruzko motetea garai hartan katalogatu daiteke, 1821eko uztaila baino lehenagokoa baita, aitaren korrespondentziak erakusten duenez. Obertura opus 20 ere iritsi zaigu orkestrarako, oraindik argitaratu gabea. Eta azkenik, Juan Crisóstomoren Bilboko etapa honetan,  biolina eta baxurako Húngara izenez ezagutzen den gaiari buruzko  bariazio batzuk ad Libitum konposatu zituen, Francisco María Vaccari, Errege Ganberako musika zuzendariak, 'Thema de la tirolesa' izena jarri zion. Eta Juan Crisóstomo, hamabost urte zituen mutikoa, musika gehiago ikastera Parisera abiatu zen 1821eko irailaren 26an, bere jaioterrian jada, inork ezin ziolako irakatsi. Ekipajean, aurkezpen-txartel  giza, partitura batzuk eraman zituen, eta berrikusi behar ziren beste batzuk. Ilusioak eta bere familia guztiaren nahi onek lagundu zioten berriro ere inoiz gehiago ikusiko ez luketen gazte honi.  Juan Simón ordurako bi ontzi zituen, Bilboko Kontsulatuaren Historian agertzen den moduan, San Simon eta Animas (1809) eta San Juan Bautista (1810). Horietako batean bidaia hastea Frantziako porturen baterantz  hipotesia dago.

Parisen bizitzen, 1821eko urriaren 13an eskuratu zuen bizileku-karta. Bere aitak bi hilean behin 300 franko bidaltzen zion, bere negozioaren Kutxa-liburu batean agertzen denez, mantenu gastuetarako, matrikulak egiteko eta abar. Juan Crisostomok hileroko 150 franko jasotzea egokia zela, Hector Berliozi (1803-1869), garai berean Parisen bizi izan zena, bere aitak 120 franko bidaltzen ziola frogatzen du, bere memorietan agertzen denez. 1821eko urriaren 8an École Royale de Musique et Déclamation delakoan sartu zen (zaharberritze garaian, 1815-1830, Kontserbatorioa izan zen) eta François Joseph Fétis irakaslearen (1784-1871) Armonia eta Kontrapuntua klaseetan izena eman zuen. Pierre Baillot (1771-1842) biolin klaseetan ere izena eman zuen, baina lehenengoz, Guerín Irakaslearen klaseetara joan behar izan zuen. Laister ikasgai guztietan hobekuntza erakutsi zuen, 1823ko udan kontrapuntu lehiaketa egin zenean, nahiz eta lehen saria eman gabe gelditu, Seuriot eta Arriaga bigarren sarirako hautagaiak geratu ziren. Seuriot-ek  1821ean lortu zuenez eta lehen saria eskuratu zezakeen bakarrik,  Arriagari eman zioten. Sari materiala partituren multzo bat izan zen: Mozarten Las Bodas de Figaro eta Don Juan, Joseph Haydnen La Creación eta  Luigi Cherubiniren (epaimahaiko lehendakaria , 1760-1842) hiru ahotsetako Meza. Urte horretan bertan, 1823an, F.-J. Fétisen klaseko Kontrapunto eta fuga irakasle “reptétiteur” izendatu zuten Juan Crisóstomo.

Bere bizitzako etapa berri honen lehen lana La Húngararen hari-laukoterako Bariazioen moldaketa izan zen,  Francisco Maria Vaccarik eskatuta Kamera Errealean  jotzeko "Erregeak ez zuelako gogoko bakarkako obrak". 1822ko otsailaren 16an datatuta dago eta Juan Crisóstomok opus 23 jarri zion, zenbakitze sistema hau berriz ez erabili arren. Jarraian, Orkestra eta Tenorentzako  osatu gabeko Aria de Beltran aurkitzen dugu.  Parisko egonaldiaren lehen urte honetakoak ere dira, pianoforterentzako Romanza Jose Sobejanok El Adam Español Tratauan argitaratua 1826an eta 1890ean Luís Dotésiok  argitaratutako hiru estudioak. Garai berekoa izan zitekeen, 1820. urtearen inguruan, obra erlijioso bat Tomás de Aquinoren testuarekin, O salutaris hostia motetea, bi tenore eta baxurako, hari-laukotearen eta kontrabaxuaren laguntzarekin. Bere aitari eskainitako Hirulaukoteak 1823an konposatu zituen Juan Crisóstomok.  Edizioak partitzelak bakarrik ditu, gastuak aurrezteko, eta ez da datarik agertzen. Fétisek bere musika-entziklopedia ezagunean Juan Crisóstomoari  egindako ohar biografikori esker  "qui parut à Paris en 1824" dakigu. Bigarren edizioa Arriaga I Biltzarrak, Bilbon, 1888. urtean inprimatu zuen, eta, baliabide ekonomikorik ez zegoenez, partitzelak bakarrik inprimatu ziren. 1935. urtean Jose de Arriagak hiru laukotoen partitura inprimatu nahi zuela adierazi zuen, baina geroko gertaerek eragotzi egin zuten. Orain dela gutxi arte hiru laukotoen partitura bateratua argitaratu ez izanak, neurri handi batean, bere ikerketa eta hedapena eragotzi du. M. W. Edsonek (1980), S. K. Hokek (1983) eta J. A. Gomezek (1995) egindako  laukote hauen musikologia-azterketa interesgarriak egin dituzte bere doktore-tesietan. Obertura Pastorala egilearen unibertsalizazioari gehien lagundu dion obra da, bai bere merituengatik, bai lehen momentutik esleitu baitzitzaizkion Los esclavos felices operaren obertura,  baian  hori ezin izan da dokumentalki frogatu, Berlinen 2006ko maiatzaren 6an egindako Arriagaren lanaren gaineko Sinposioan J. A. Gómez irakasleak egin zuen bezala. Bere faktura ikusita, Orkestra handiarako Sinfonia 1824an ematen du  konposatua izan zela.  Obertura Pastoralaren kasuan bezala, kontzerturen batean erabilitako partitzelak bakarrik aurkitu ziren eta horregatik, agian, bien partitura 1950era arte ez zen argitaratu Bilbon. Hiru Laukoteak (1823), Obertura Pastorala (1824) eta Sinfonia (1824) konpositore gaztearen obrarik interpretatuenak dira. Juan Crisóstomo Parisen ospea lortu zuen, bere autografo bat, F. J. Fétisen bukaeraren ondoren, Monsieur d 'Henneville autografoen bildumazalearen koadernoan aurkitu zutelako. Horrela dio: Canon perpétuel a la Quinte et à l'Octave inferierue.  Hamahiru konpasak lau ahotsetan dira, eta ez dakite osorik dagoen edo hurrengo orrialdean jarraitzen zuen.  Autografo honek Rudolf Nydahlen bilduman gordetzen du, berak sortutako museoan, Stockholmoko Stiftelsen Musikkulturens Främjande (B. Kenyon de Pascual, Nasarre, 1993).

Jarraian, ahotsa eta orkestrarako data gabeko bost lan ditugu, denboran kokatzeko zailak. Edukian heldutasun handiagoagatik, agian bere azken obra Agar dans le désert kantata da. Hona hemen sekuentzia bat: Médée. Soprano eta orkestrarako. Eszena liriko dramatikoa, F.-B. Hoffman-en testua; Ma tante Aurore. Tenore, baxu eta orkestrarako. Eszena lirikoa Joakosa, C. de Lonchchps-en testua; Œdipe à Colone. Tenore eta orkestrarako. Eszena liriko dramatikoa, N.-F. Guillard-en testua; Herminie. Soprano eta orkestrarako. Kantata liriko dramatikoa, J.-A. Vinatyren testua; Agar dans le Désert. Sopranoa, ahots zuria eta orkestrarako. Kantata liriko dramatikoa, Victor-Joseph Étienne-n testua, dit de Jouy.

Juan Crisóstomo 1826ko urtarrilaren 16an hil zen Parisen, Saint Honoré 314 rue kalean, Parisko Prefectura-ko Direction des Services d 'Archives agertzen den moduan. Ehorzketa hurrengo egunean izan zen, urtarrilaren 17an, Saint Roch elizaren eta Iparraldeko Hilerriaren (Montmartre) erregistroen arabera. Hobi komun batean lurperatu zuten. Bere ondasun guztiak bi kutxetan sartu eta Bilbora bidali zituzten. Ia bi mende igarota eta egoera jakin ahal izateko daturik gabe, bere familiaren ezaxolak gazte horrengatik harridura handia eragiten du. Parisen gaixotasun beldurgarria bakardadean pasatu ostean ez zuen ezta ere lurperatze duina izan. 1977ko martxotik aurrera, rue Saint Honoré 314 helbideko  ateburuaren gainean, gertaera tristea gogoratzen den tokian,  plaka bat ikus daiteke, Ramon Rodamilánsek eta Espainiako Enbaxadako kideek kontatu zutenari esker.

Fétisi dagokio, bere ikasle eta laguntzaile izateagatik, Parisko École Royalen ikasi zuen espainiar gaztearen oroitzapenari eutsi izana. Juan Crisóstomoren lehen aipamena Fétisek Revue Musicale bere ohar nekrologikoan egiten duena da, berak sortua, (Paris, 1829ko otsaila, Bigarren urtea, IV. liburukia, 199. or.) bere heriotzaren hirugarren urteurrenean egilearen eta bere obraren mirespena adierazten ditu. Akats baten ondorioz Fétisek Juan Crisóstomo heriotzaren data février jarri zuen, horregatik nota hilabete horretan argitaratu zen. Hemen, musikariaren erreferentzia ez ezik, hiru kuartetoen aipamena eta bere arte-ezaugarrien merituak agertzen dira lehendabiziko aldiz bere heriotzaren ondoren. Geroago, Fétisek argitaratu zuen bere Biographie universelle des musiciens et bibleographie générale de la musique (1. edizioa, 1835-44; 2. edizioa 1860-65 8 liburukiz osatua; 2. edizioko berrinprimatzea 1866-70) eta "Arriaga (Jean Chrysostome de)" sarreran, bi orrialde baino gehiago eskeini zion. Hirugarren eta azken erreferentzia Antoine Vidalek ematen digu Les instruments á archet (Paris: J. Claye et A. Quantin, 1878) obran. Arriaga sarreran (Jean-Christophe (sic) de) Fétisen datuak hartu ditu. Parisko Juan Crisóstomoren jarduerari buruzko datu oso interesgarriak École Royale erakundearen aktak dira, hor irakurri ahal ditugu  lau urteetan Frantziako hiriburuan matrikulatuta egon zen diziplina ezberdinetan egindako aurrerapenak aztertzen zituzten epaimahaikideei proposatutako kalifikazioak eta iruzkinak.

Juan Crisóstomorekin lotuta Bilbon aurkitutako dokumentuen artean, nabarmentzekoak dira Juan Simonen eta Ramon Prudencio semearen karten erantzuna, 1820 eta 1827 urteen artean datatutakoak, musikari gaztearen balioa baieztatzeko asmoz. Gutun horiek Manuel Garcia, Francisco Vaccari, José Sobejano eta José Luís de Torresek sinatu zituzten. Juan Simónek sinatutako heldu zaigun gutun bakarra Alberto Listari zuzendua zen. Juan Crisóstomo hil ondoren, Arriagarekin lotutako dokumentu bakarra Pedro Albeniz y Basantak (1795-1855) Juan Simóni bidalitako eskutitza da, 1827ko uztailaren 30ean Donostian datatua, eta Juan Crisóstomorekin duen harremanaren berri ematen dio, Parisen bizi izandako azken hilabeteetan. Dokumentuak azken uneren emozioa adierazten du: «Conocí con sumo gusto a su hijo de Vmd. en París, tuve la satisfacción de haber tratado con él muy cerca de seis meses y de haberlo visitado hasta el día en que expiró, dejándome un sentimiento su muerte que me fue preciso valerme de una infinidad de medios de distracción para que no me sucediera otro tanto. De su enfermedad no puedo decir a Vmd. otra cosa sino que a mi parecer fue una afección de pecho que pudo tener su origen en las fatigosas tareas que se llevaba en el Conservatorio, en la sección de Contrapunto, además de lo que él trabajaba en composiciones particulares en su casa. El concepto que yo formé de él era el que tenían formado los señores Fétis, Reicha, Catel, Boïeldieu, Berton y Cherubini de que, siguiendo con una aplicación proporcionada a los adelantos que había manifestado, a la vuelta de ocho años debía ser uno de los jefes principales del Conservatorio, de manera que esta fatal pérdida no sólo ha sido para Vmd. una grande desgracia sino que también lo ha sido para el Arte de la Música. No me extiendo más porque mi sensibilidad no me lo permite». Gero, sortzen den isiltasun absolutua harritu egiten du. Egoera larriagotu egin zen 1836an Juan Simon hil zenean, bere testamentuan ez baitzegoen hitz bakar bat ere ez Juan Crisóstomori buruz, ezta Bilbon egon zitezkeen edo Parisetik jaso ziren paperen edo objektuen legatuari buruzko hitz bakar bat ere.

 

J. P. de Arriaga, 2006ko ekainaren 4an

 


Bibliografia laburra

Argitalpen biografiko desberdin artean hurrengoak nabarmen daitezke:

o      Juan de ERESALDE (seudónimo de José de Arriaga e Ygartua). Resurgimiento de las obras de Arriaga. Bilbao: J. de Arriaga, 1917.

o      Juan de ERESALDE (seudónimo de José de Arriaga e Ygartua). Los esclavos felices. Ópera de J. C. de Arriaga. Bilbao: Galdós y Calvo, 1935.

o      Ramón RODAMILÁNS. En busca de Arriaga. Bilbao: R. Rodamiláns, 2000.

Lan musikologiko ugari daude, baina hauek dira interes handikoak:

o      Ismael ECHEZARRA. Análisis crítico de las obras del maestro Arriaga. Bilbao: Revista Euzkadi (páginas 40-61), enero 1906.

o      Marcia Watson EDSON. Juan Crisóstomo de Arriaga. A biography, with analysis of the D minor String Quartet. Tesis doctoral. The University of Iowa, august 1980. Contiene un extenso análisis y la partitura del primer Cuarteto en re menor.

o      Sharon Kay HOKE. Juan Crisóstomo de Arriaga. A historical and analytical study.
Tesis doctoral. The University of Iowa, december 1983.
Contiene un extenso análisis de los tres cuartetos y de la Sinfonía y la partitura de los Cuartetos segundo y tercero, en LA mayor y en MI bemol mayor respectivamente.

o      José Antonio GÓMEZ RODRÍGUEZ. Los cuartetos de Arriaga. Oviedo: Caja de Asturias. Obra Social y Cultural en Cambio de tercio. Música española para cuarteto de cuerda (páginas 37-76), 1995. Se trata de un una parte desgajada de su tesis doctoral sobre Juan Crisóstomo y su obra.

 

Soka-laukoterako lanen diskografia

Hiru laukoteen lehenengo grabaketa 1950ean izan zen:

o      Tres cuartetos. LP 1 contiene 1º y 2º: LP 2 contiene 3º + Paganini, Cuarteto número 1
Guilet String Quartet (Daniel Guilet, Henry Siegl, William Schoen y David Soyer).
2LP. Concert Hall Society Gold Label Series. Estados Unidos, 1950.

Estatu Batuetan Phoenix Quartet-ek egindako grabaketa aipamena merezi du, gainera bigarren LP Tema variado en cuarteto opus 17 dagoen grabaketa bakarrarekin osatu zuen:

o      Tres cuartetos + Tema variado en cuarteto opus 17
Phoenix Quartet (Sackson, Manzella, Hersh, Bialkin).
2 LP. Golden Crest (Colorado) Records Inc. CR 4061. Nota de David Sackson. Estados Unidos, 1964.

CD diskoen garaian jada, LP-tan aurrez argitaratuta izan ziren grabazioez zein bertsio berriez diskografia ona dugu.  Los Tres cuartetos talde hauek grabatu zuten: Voces (1988), Chilingirian (1989), Sine Nomine (1995), Rasoumouvsky (1996), New Vlach Quartet (1996), Guarnieri (1996), Arriaga (2000), Casals (2003) y Camerata Boccherini (2003). Badaude ere laukoteetako bat soilik daukaten grabazio batzuk: Ginebra, nº 3 (1986); Clásico de RNE, nº 2 (1991); Arriaga Banco de España, nº 1 (1997), y luego, Clásico de RNE, 2º y 3º (2004).

Luakoterako las Variaciones sobre el tema de la Húngara, opus 23 bertsioa oraindik ez da grabatu. Dionisio Vitoriak 1925ean argitaratutako biolinarako eta pianorako bertsioa 1973an LP-en grabatu zuten Serge Blanc (biolina) eta Antonio Ruiz Pipó (pianoa).

 

 

Joaquín Pérez de Arriaga

2006ko iraila

 

 

ARRIAGAREN MUSIKA-LANAREN KATALOGOA

Juan Crisóstomo de Arriaga y Balzola

(1806ko urtarrilaren 27an, Bilbao — 1826ko urtarrilaren 16an, Paris)

1817

(11 urte)

01

02

Hiru biolinerako: Nada y mucho, dibertimentoa.

Lumaz egindako marrazketa Bilboko areto batean kontzertua ospatuz, 1817/11/20

1818

(12 urte)

03

 Orkestra txikirentzako Sinfonia,  Fa mayor.

1819

(13 urte)

04

05

06

07

Bandarako: Marcha militar.

Abesbatza eta orkestra: Ya luce …, himno.

Abesbatza eta orkestra: Cántabros nobles …, himno.

Abesbatza eta orkestrarako Opera: Los Esclavos Felices. Bilbao, 1819/20.  (osatugabea).

1820

(14 urte)

08

Soka-laukotea: Tema variado en Cuarteto, opus 17.

1821

(15 urte)

09

10

11

Bi tenorea, baxu eta orkestra: Stabat Mater, motete. Bilbaon, 1821ko uztailak baino lehen.

Orkestra: Obertura, opus 20.

Biolina eta baxua: Variaciones sobre el tema de la Húngara, opus 22. Bilbaon, 1821-08-4.

Juan Crisóstomo 1821ko irailaren 26an Bilbotik Parisera doa

 

Juan Crisóstomo-k, 1821eko urriaren 13an, Pariseko bertako karta13 lortu zuen

1821ko urriaren 8an École Royale de Musique et Déclamation-en sartu zen.

1821ko urritik aurrera M. Baillot-en (biolina) eta F.-J. Fétis-en ikaslea (harmonia eta kontrapuntua).

1822

(16 urte)

12

13

14

15

----

----

----

Variaciones sobre el tema de la Húngara, opus 23. Quatuor brillant. París, 16-febrero-1822.

Tenorea eta orkestra: Aria de Beltrán. (osatugabeaa).

Pianoforte: Romanza.

Pianoforte: Tres Estudios o Caprichos.

  • 15a Allegro assai, Si bemol mayor
  • 15b Moderato mosso, Si bemol mayor
  • 15c Risoluto. Presto,  Do mayor

1823

(17 urte)

16

17

---

18/1

---

---

---

Bi Tenorea, baxu eta soka- orkestraO salutaris Hostia, motetea.

Et vitam venturi, fuga 8 ahotsetan, 1823ko uztaila. (galdua).

Irakaslea: répétiteur de Contrapunto y Fuga, Fétis-ek izendatu zuen, 1823-10-1.

Hiru laukoteak.

o    18/1a 1. Laukotea, re menor

o    18/1b 2. Laukotea, La mayor

o    18/1c 3. Laukotea, Mi bemol mayor

1824

(18 urte)

18/2

19

20

21

22

23

Hiru laukoteen edizioa. Parisen, 1824ko urtarrilan.

Obertura pastoral, Re mayor.

Orkestrarako Sinfonia, re menor.

Canon d’Henneville.

Misa, 4 ahotsetan. (galdua).

Salve Regina. (galdua).

1825

(19 urte)

24

25

26

27

28

Soprano eta orkestra: Médée. Escena liriko-dramatikoa.

Tenorea, baxu eta orkestra: Ma tante Aurore. Escena liriko-jocosa.

Œdipe à Colone. Para tenor y orquesta. Escena liriko-dramatikoa.

Tenorea eta orkestra: Herminie. Cantata liriko-dramatikoa.

Soprano, ahots zuria eta orkestra: Agar dans le désert. Cantata liriko-dramatikoa.

 

Joaquín Pérez de Arriaga, 2017ko urtarrilak

 

ESTEKA INTERESGARRIAK

   Bilboko Somera kalean, 12. zenbakiko atarian, dagoen plaka.

 

 

 

 

 

 

 

Pariseko rue Saint Honorén, 314. zenbakiko atarian, dagoen plaka.